Hayalleriniz Suya Düşmesin! Askerlik ve Polislikte “Engel” Sayılan Kritik Gerçekler
Üniformalı meslekler (Askerlik, Polislik, Bekçilik, İnfaz Koruma Memurluğu), ülkemizde birçok gencin en büyük hayalidir. Ancak bu hayaller, bazen sağlık raporu aşamasında, bazen de geçmişte alınmış “küçük” bir destek eğitimi raporu yüzünden kâbusa dönüşebilir.
Yıllarca akademide teoriyi konuşmuş, geçmişte bir İnfaz Koruma Memuru (İKM) olarak üniformalı mesleklerin sağlık süreçlerinden bizzat geçmiş ve şu an Fatih KAYA olarak RAM’da (Rehberlik ve Araştırma Merkezi) işin mutfağında yer alan bir uzman olarak sizi uyarıyorum: Kulaktan dolma bilgilerle hareket etmeyin, yönetmelik ne diyorsa gerçek odur.
İşte askerlik ve polislik yolunda karşınıza çıkabilecek engeller ve doğru bilinen yanlışlar.
1. Geçmişteki RAM Raporu Karşıma Çıkar mı?
En çok sorulan soru budur: “Hocam çocuğum ilkokulda kaynaştırma öğrencisiydi, polis olamaz mı?” Burada ayrım çok nettir. Eğer alınan rapor “Zihinsel Yetersizlik” (MR) tanısı içeriyorsa, TSK ve Emniyet yönetmeliklerine göre bu durum genellikle engel teşkil eder. Ancak, “Özel Öğrenme Güçlüğü” (Disleksi vb.) veya geçici dikkat eksikliği gibi durumlar için alınmış ve sonlandırılmış (tedavi edilmiş/kalkmış) tedbir kararları, her zaman mutlak bir engel değildir. Buradaki kilit nokta; adayın şu anki ruhsal ve zihinsel sağlamlığıdır. Ancak unutulmamalıdır ki, psikiyatrik geçmiş (özellikle ilaç kullanımı) sağlık kurulunda detaylıca incelenir.
2. Renk Körlüğü: Kesin Engel mi?
Maalesef evet. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’ne göre; diskromatopsi yani renk körlüğü (kısmi veya tam) muvazzaf personel (Subay, Astsubay, Polis, Bekçi) olmaya engeldir. “Lens taksam anlaşılır mı?” diye düşünmeyin; sağlık muayenelerinde yapılan detaylı testlerde (Ishiara testi vb.) bu durum hemen tespit edilir ve aday elenir.
3. Düz Tabanlık (Pes Planus) Derecesi Önemli
Halk arasında “Düz tabanlar asker olamaz” denir ama bu eksik bir bilgidir. Düz tabanlıkta “derece” önemlidir. Esnek düz tabanlık dediğimiz ve belli dereceleri aşmayan durumlar, askerliğe veya polisliğe engel olmayabilir. Ancak ayağın anatomik yapısını bozan, yürüyüşü ve koşuyu etkileyen ileri derece düz tabanlık, sağlık kurulundan “Elverişli Değildir” raporu almanıza neden olur.
4. Dikkat Eksikliği İlaçları ve Psikiyatri Geçmişi
Son yıllarda en çok elenme sebebi, geçmişte kullanılan psikiyatrik ilaçlardır (Ritalin, Concerta, antidepresanlar vb.). Eğer aday, son 2-3 yıl içinde aktif olarak kırmızı/yeşil reçeteli ilaç kullanmışsa veya “kronikleşmiş” bir tanısı varsa (Dürtü kontrol bozukluğu, Anksiyete vb.), sağlık yönetmeliğinin “Ruh Sağlığı ve Hastalıkları” maddesine takılabilir. Ancak çocuklukta kullanılmış, yıllar önce bırakılmış ve şu an hiçbir semptom göstermeyen durumlar, doktorun inisiyatifi ve detaylı muayenesi ile aşılabilir. Buradaki karar mercii tamamen o anki heyet doktorudur.
Özetle; Yönetmelikler “Tam Sağlamlık” arar. Ancak her tıbbi geçmiş bir “ret” sebebi değildir. Önemli olan, durumun kronik olup olmadığı ve görevi yapmaya engel teşkil edip etmediğidir.
